Anatomija

Anatomija srca

anatomija srca, mali krvotok, krvotok, kardiovaskularni sistem

Anatomija srca odnosno poznavanje srčanih šupljina i građe zida ovog mišića izuzetno je važna. Srce je šupalj mišićni organ čija je osnovna funkcija pumpanje krvi kroz čitavo telo. Zid srčanog mišića grade tri sloja (Slika 1.). Endokard je unutrašnji sloj koji je u kontaktu sa krvi. Središnji sloj je najdeblji, mišićni i naziva se miokard. Miokard je obmotan spoljašnjim zidom, odnosno omotačem koji se zove epikard. Unutrašnjost srca deli se na dve komore i dve pretkomore.

srce, anatomija srca, endokard, miokard, epikard, visceralni, srcana maramica
Slika 1. Slojevi zida srčanog mišića
Foto Credit: Zona Medicine®

U kliničkom kontekstu ono je podeljeno na levo srce (leva pretkomora i leva komora) i desno srce (desna pretkomora i desna komora). Levo i desno srce u potpunosti razdvaja srčana pregrada. Pretkomore od komora su odvojene zaliscima. Levo i desno srce su deo velikog odnosno malog krvotoka (Slika 2.). Auskultacija srca i razlikovanje tonova su veoma važni za kliničku praksu.

anatomija srca, srce, mali krvotok, veliki krvotok, komore, pretkomore, plucne vene, plucna arterija
Slika 2. Mali i veliki krvotok
Foto Credit: Zona Medicine®

Veliki krvotok počinje u levoj komori. Čine ga aorta, sve njene grane za glavu, trup i udove, svi kapilari i svi sudovi koji se ulivaju u šuplje vene i srčani venski sinus. Završava se u desnoj pretkomori. Mali krvotok počinje u desnoj komori. Čine ga plućno arterijsko stablo, plućni kapilari i plućne vene. Mali krvotok omogućava oksigenaciju venske krvi u plućima. Završava se u levoj pretkomori.

Tok krvi kroz kardiovaskularni sistem – anatomija srca

Venska krv preko gornje i donje šuplje vene i srčanog venskog sinusa uliva se u desnu pretkomoru. Odatle u desnu komoru pa plućnim arterijskim stablom u pluća gde se oksigeniše. Iz pluća preko četiri plućne vene sada već arterijska krv uliva se u levu pretkomoru. Odatle u levu komoru pa preko aorte po telu. U kapilarnom koritu dolazi do otpuštanja hranljivih materija i kiseonika, i vezivanja ugljen-dioksida i usvajanja prudukata metabolizma. Venska krv bogata ugljen-dioksidom odlazi u desnu pretkomoru i ciklus počinje opet. Srčani zalisci se nalaze između istostrane pretkomore i komore kao i u aortnom i pulmonalnom ušću. Njihova funkcija je sprečavanje vraćanja krvi nakon srčane kontrakcije.

Položaj srčanog mišića – anatomija srca

Srce se nalazi u grudnom košu, odnosno u donjem medijastinumu i to u njegovom srednjem delu. Skoro dve trećine srca nalazi se levo od srednje ravni grudnog koša. Mišićna pumpa nalazi se u srčanoj kesi. Ona se nalazi između prednjeg dela medijastinalne strane oba plućna krila. Ispod se nalazi dijafragma, pozadi su aorta i jednjak, a zatim VI, VII i VIII torakalni pršljen (Slika 3.).

srce, anatomija srca, endokard, miokard, epikard, visceralni, srcana maramica, medijastinum, aorta, jednjak, dijafragma
Slika 3. Položaj srca u medijastinumu
Foto Credit: Zona Medicine®

Napred se nalazi donja polovina grudne kosti i rebarne hrskavice od III – VII rebra (Slika 4.). Na određenim tačkama na grudnom kožu sa prednje strane možemo slušati srčana ušća i utvrditi potencijalno postojanje šumova.

srce, anatomija srca, rebra, aorta, auskultacija srca, slusanje srca, srcana senka
Slika 4. Projekcija srca u odnosu na rebra sa prednje strane
Foto Credit: Zona Medicine®

 

Literatura:

  • Bogdanović D. Anatomija grudnog koša (Torax), Sedmo izdanje, Savremena administracija, Beograd, 2000.